Nummering

Verschillende nummeringen

De zwarte beertjes bevatten een aantal verschillende nummeringen. Natuurlijk het rugnummer, maar ook allerlei andere nummeringen om de verschillende boeken te kunnen identificeren. Hieronder staan ze uitgelegd. Hierbij dank aan Rinus Daane, die me een aantal nummeringen heeft uitgelegd.

ISBN

ISBN staat voor International Standard Book Number en is in 1970 ingevoerd. Vanaf die tijd heeft ieder boek een uniek ISBN nummer. Voor een precieze uitleg, klik hier. Het ISBN is een 10 cijferig nummer en heeft de volgende layout:

Landencode-uitgevercode-titelnummer-controlenummer

De landencode van nederland is 90, zie de onderstaande tabel voor uitgeverscodes.

Uitgeverscode Fondsnaam Eerste nummer in zwarte beertjes
229
449
274
225
461
Bruna & zoon
Bruna Pockethouse
Het spectrum
De boekerij
Zwarte beertjes pockethouse
1311
1940
?
?
3046?

Een paar voorbeelden:

90-229-1529-8 = Zwart beertje nummer 1529

90-449-2347-1 = Zwart beertje nummer 2347

90-461-1086-9 = Zwart beertje (nummer 3248)

In de 229- en 449-serie is het titelnummer gelijk aan het nummer van het zwarte beertje. Met invoering van het uitgeversnummer 461 is dat losgelaten.

Zoals gemeld is het ISBN in 1970 ingevoerd. Aangezien de zwarte beertjes serie veel ouder is, hebben niet alle delen een ISBN nummer. Het eerste beertje met een ISBN nummer is waarschijnlijk beertje nummer:

1311 - De spionne neemt de benen - Jean Bruce.

Boeken met lager nummer zijn herdrukken, bijvoorbeeld 90-449-0144-3, zwart beertje nummer 144, is een herdruk. De 1e druk van nummer 144 bezit zeker geen ISBN nummer.

De verandering van uitgeversnummer, van 229 naar 449, enz. komt door het fuseren van uitgevers.

Dit is het gevolg van de schaalvergroting die veel maatschappijen in Nederland in gang zetten begin tachtiger jaren. Een van de vele gevolgen was het verdwijnen op grote schaal van zelfstandige uitgeverijen. Ook Bruna hield begin tachtigerjaren op te bestaan als onafhankelijke uitgeverij. De naam bleef wel, maar het was nu gewoon een fonds met de naam  “Bruna” en niet langer een uitgeverij met de naam “Bruna & Zoon”. De zwarte beertjes werden toen ondergebracht, inclusief het gezichtsbepalend logo “het beertje”, in een apart fonds “Bruna Pockethouse”. Bruna bleef ook bestaan als fonds, en hield gewoon zijn code “229”. Maar Bruna Pockethouse kreeg toen de nieuwe code “449”. In 2002/2003 veranderde de structuur weer. Zo werd b.v. het fantastische fonds (SF ed.) van Meulenhoff en Het Spectrum samengevoegd onder de naam “M” (een zogenaamde imprint). Bruna Pockethouse werd opgeheven en omgedoopt tot “Zwarte Beertjes Pockethouse”. In het eerste jaar hadden ze nog geen eigen ISBN code en vindt je dus alle codes van de fondsen die bijdragen leverden voor de reeks zoals: Het Spectrum (274), Bruna (229), De Boekerij (225) later in 2003 werd dat dus de eigen code “461”. Inmiddels vindt je dus nu ook titels van auteurs waar de rechten bij Meulenhoff lagen, maar waarvan nu de uitgave door “M” overgenomen is, en de pockets door “Zwarte Beertjes Pockethouse”. Die Meulenhoff “uitgaven” hebben nu wel copyright “De Boekerij”.

Aan het ISBN nummer zijn de oude fondsen echter nog wel te herkennen:

ISBN Fonds
90.461.1xxx.x
90.461.2xxx.x
90.461.3xxx.x
90.461.4xxx.x
90.461.5xxx.x
90.461.6xxx.x
Bruna uitgeverij B.V.
De boekerij
Meulenhoff
??
??
Unieboek

NUR/NUGI/UDC

NUR staat voor Nederlandstalige Uniforme Rubrieksindeling. Het is een driecijferige code die het onderwerp van een boek weergeeft. Een lijst met alle onderwerpen vind je hier.

NUGI is de oude term en betekent Nederlandse Uniforme Genre Indeling. De NUGI code is om te zetten in een NUR code.

UDC betekent Universele Decimale Classificatie. Dit is het belgische classificatie systeem.

In de nieuwste zwarte beertjes is alleen het NUR-nummer opgenomen.

D-Nummer (wettelijk depot nummer, België)

Als een uitgever ook een Belgische vestiging heeft (en dat heeft Bruna sinds 1967), dan kun je vanaf 1967/1968 er ook een zogenaamd “wettelijk depot nummer” in aantreffen. Het bestaat uit een D, gevolgd door het jaartal tussen schuine strepen, een code van vier cijfers voor de uitgevende instantie en na een schuine streep het volgnummer van de publicatie van die uitgever. Een voorbeeld:

D/1989/0939/136

Dit is het 136e (nederlandstalige) boek dat Bruna heeft uitgegeven in 1989. Uitgeverij Bruna heeft, zoals hierboven, 0939 als uitgever code in België. Het D-nummer kan dus gebruikt worden om het jaartal van uitgave te bepalen. Als een boek een aantal jaren later herdrukt wordt, heeft het een ander D-nummer, immers het jaar is anders.

Uitgeversnummer

Veel uitgevers hebben ook nog een eigen code. Ook Bruna heeft een tijdlang op ieder beertje hun eigen code gezet. Dit is een 7-cijferig nummer, geprint onder op de achterkant. De code heeft de volgende syntax:

aaabbcc

aaa = Nederlandse prijs. 325 is dus fl 3,25

bb = jaar van prijsbepaling. 69 betekent dat de prijs (aaa) in 1969 is vastgesteld.

cc = Belgische prijs. 25 is 25 belgische francs.

Stickertje

Veel boeken hebben een stickertje over het uitgevernummer zitten, met daarop een ander uitgevernummer. Het doel van het stickertje is een hogere prijs. Vaak is ook het jaartal hoger. Het originele jaartal, dus de geprinte bb en niet die van het stickertje zou gebruikt kunnen worden om vast te stellen wanneer het boek is uitgegeven. Immers, men stelt de prijs vast op moment van uitgeven.